lunes, 28 de abril de 2008

Na Galiza en Galego


Hoxe saco a colación una cuestión de candente actualidade, una cuestión de índole política: as actuais políticas lingüisticas e a evolución que está a seguir o galego. Para isto, o mellor e falar dun mesmo, para empezar polo concreto, e logo falar das actuais políticas lingüisticas, para irme ó xeral, porque creo que moitas veces a mellor forma de entender unha cuestión sociolóxica é irse ó suposto concreto.
O día que comencei a escribir plantexabame en que idioma facelo, e cheguei á conclusión de que neste caso, ó igual que en política a alternancia sempre e boa, de ahí que según me veña apetecendo escribo en galego ou en castelán. Na miña casa dase unha curiosa situación de bilingüismo: meus pais falan castelán entre sí e hacia os fillos, pero vivo cos meus avós que falan galego, polo que meus pais falan cos meus avós galego e o mismo fago eu. Creo que esta situación é representativa dunha cousa: a tradición do galego, dada a súa evolución histórica como lingua é a tradición oral do galego que perviviu no uso doméstico.
Claro que chega un momento no que compre formalizar o uso do galego e dotalo dunha gramática e dunhas normas lingüísticas e aquí xorde un problema: ¿como facelo?.
E de por medio de todo isto están as cuestións de índole política (política lingüística) que evidentemente condicionan a normativización do idioma. Bueno que como non me quero extender acerca do tema porque tampouco son un estudiado na materia só vou dar a miña opinión e logo o que queira pode comentar e rebatir. O que eu creo e que a evolución actual do galego non respeta un elemento esencial da evolución do galego como lingua: a tradición oral, o uso doméstico; creo que se está creando un galego ficticio, que ninguén fala, só as autoridades públicas pero que está moi lonxe desa tradición oral do galego que debería ser a base da normativización. Fóra do marxe normativo subsiste un galego que necesita unha base normativa e gramatical, pero que ten que ser acorde coa súa evolución como lingua. 1 Saudo.

14 comentarios:

Anónimo dijo...

bueno, pois moitas grazas a zimerman novamente por deixarme expresala minha opinión, pero namentres vós pensades cal será paro a felicitar a menestra Chacón polo seu próximo alumbramento(se fora de fomento sería pór unhas cantas faroliñas, pero como é de defensa e non utilizou os métodos pertinentes para defendelo seu caparazón, refírome ó seu fillo, aínda que mellor lle seria o rapas ser rapasa pos con isto da igualdade superarannos en número e idiosincrasia). pero isto non é un post de chacón así pois daréivola minha opinión. segundo a constitución o castelán como lingua OFICIAL está acompañada na súa andadura por unha serie de dialetos (in honoris pepiñum)como son o catalá, o euskera e o galego. o cual indica que este conxunto de verbas son cooficiais na nosa patria hispana ata tal punto de que son perfectamente utilizabeis.

Anónimo dijo...

antes parecía ZP pues dije muchas cosas pero no dije nada así que ahora hablaré en serio. personalmente a mi el gallego me gusta mucho, me parece dabuten. en serio, creo que es algo que no se debe perder, y que desde las altas instancias debería protegerse (sin tonterias como galesgolas y obligatoriedad de rotular en uno u otro idioma), y debe protegerse porque es patrimonio de todos los gallegos y gallegas. yo sé que no contribuyo mucho a su mantenimiento puesto que no lo hablo y no lo hablo porque realmente, a diferencia de zimmerman yo siempre he hablado castellano, y aunque lo entiendo perfectamente al hablarlo me lo cargo, porque en seguida meto palabras del castellano o español. eso sí me gusta oir el gallego (salvo en la tvg pues ahí es todo menos galego.)y me gusta que me hablen en gallego. creo que todos los que saben deben hablarlo pero sin forzarlo, es decir, sin inventar nuevos vocablos para separarlo, por que sí, del castellano. si hay palabras que se parecen entre ambos idiomas es porque tienen la misma raíz y lo curioso de esas nuevas palabras es que manteniendo la misma raiz(luego todos sabemos a que nos referimos) se cambian las terminaciones (ver grazas)de forma que simplemente se deja a las claras un afán de separación con respecto a una lengua tan "irmá" como el portugués. creo, y ya termino, que efectivamente el gallego debe mantenerse no puede perderse pero tampoco es la solución inventar palabras sin ningún fundamento morfológico por el mero hecho de ser diferentes porque para ser diferentes no hace falta reinventarse que parece que quieren convertir al gallego en un idioma metrosexual.

Anónimo dijo...

Pero vamos a ver, cantos anos ten a Constitución Española? E cantos anos ten o galego? Entón, que é iso de "cooficial"?
O galego é a lingua que se fala aquí é punto. Non se trata de impoñer (nin por suposto de querer diferenciar: iso de que "grazas" é así para separar da lingua irmá é unha auténtica burrada. Esa terminación aceptouse como normativa despois de moitos anos de loita da xente que falaba así. A nova normativa non a impón como única, senon que da a opción de de dicir, por exemplo Galiza ou Galicia, pero sendo consecuente e non utilizar as dúas de maneira aleatoria. Outra cousa é que agora a escoitemos ata na sopa nos medios de comunicación, e que sone como o cú... con perdón).
Pois iso, que non creo que se estea a impoñer o galego, nin a perseguir o castelán (o que hai que oir!!), creo simplemente que se está a utilizar o idioma como arma política, i é bastante triste ver como os defensores da patria non se decatan de que protexer e normalizar as demais linguas "españolas" ou minoritarias(a algúns encántalles chamarlles así), é unha das mellores defensas que se pode facer desta Unidad Indisoluble na que vivimos...

Anónimo dijo...

¿dije yo algo de persecución al castellano? ¿cuántos años tiene el gallego? muchos quizás pero desde luego en tiempos no se hablaba como ahora, ¿qué es eso de grazas? ¿y lo de usar sólo un interrogante?, y eso que ahora les da a muchos por decir indisolubel, e utilizabel y cosas de esas(¿no es por separarlo del castellano y unirlo más al portugués?, no hay más que leer los panfletos de agir para darse cuenta de eso). jamás he dicho ni diré que se persigue el castellano (pero sí a quien lo utiliza para rotular, que es cosa bien distinta.) en cuanto a lo de cooficial, la constitución utiliza esa palabra, y es tan válida como hablar de estatutos de autonomía, que tb lo recoge la constitución, o derechos fundamentales. ¿o es que lo que dice la constitución sólo vale para lo que interesa? las leyes deben adaptarse a los tiempos sin duda, pero no pueden ser moldeadas por la gente sin más, por el mero hecho de tener una u otra opción política. en definitiva, usar la expresión cooficial, no puede ser entendido como un insulto a la tradición gallega, ni mucho menos, como tb podemos hablar como se ha dicho del derecho a una vivienda digna, a no ser discriminado, a la vida, al honor, a la propia imagen, a desarrollar las potestades autonómicas por medio de los EA, pero siempre respetando la legalidad vigente. por otra parte, yo defiendo a lo gallego porque me gusta y porque dentro de españa soy gallego y si voy a arasgón quiero que se sepa. viva españa, viva galicia y vivan aquellos que respetan todas las opiniones, repito, opiniones. lo digo porque a veces la libertad de expresión se entiende con excesiva amplitud, en el sentido de ciertas declaraciones que se ven por ejemplo en el país vasco, en los ultra sur y otras organizaciones de ultraderecha o izquierda, que se amparan en dicha libertad para decir demasiadas burradas.

Anónimo dijo...

1. En ningún momento acusei a ninguén neste blog de afirmar que se persegue o castelán. Cando digo iso é para referirme aos que falan i escriben todos os dias nos medios de comunicación (igual que cando digo "defensores da patria") extendendo esa imaxe de que en Galicia os castelanfalantes son perseguidos. Repito, non acusei a ninguén, e se iso foi o que se interpreta do anteriormente escrito espero que agora quede claro.
2. Utilizo un so interrogante por comodidade, como supoño que outros non poñen maiúsculas por comodidade tamén.
3. -za, -bel/-beis son terminacións normativas dunha variante do galego tan respetable como a que utilizo eu (que é o que fala a miña avoa de 96 anos).
4. Por que hai que respetar a legalidade vixente?
5. Non se pode dicir que se resptetan todas as opinións cando por outro lado se está despreciando a labor que fan organizacións como Agir.
6. E por último, repito que se está a utilizar a normalización lingüística como arma política, un erro no que non debemos caer.

Anónimo dijo...

Hola a todos, só quería matizar un par de cousas con respecto ó meu post:

O motivo da miña iniciativa de onte non é analizar temas de política lingüística como a actual situación do galego e outras linguas con respecto ó castelán polo que creo que, ou ben non soupen transmitir o que quería dicir, ou ben os intervintes prefiren falar de política lingüística (o cal me parece moi ben, por outro lado)O motivo do meu post era facer un pequeno análise do proceso de normalización e facer un pouco de crítica con respecto a esto. Claro que cando falo de normalización non só me refiro as correntes lusistas, eu creo que iso sería reducir moito a prespectiva sobre o problema. Si ben é certo que existen dúas variantes de galego normativo, e que ambalas dúas son perfectamente aceptables e utilizables tamén creo que no proceso normalizador compre establecer unas bases xenéricas e ahí xorde o problema:
-O peso da política moitas veces ten moita máis influencia sobre a lingua que o uso da mesma e iso considero que é un erro.
-Por outro lado considero que tanto cambio non é bó, que se están facendo as cousas dunha forma moi acelerada, según teño entendido (e falo por 3ªs persoas que están máis postas no tema, xa digo que os meus coñecementos sobre o tema son bastante limitados) dende que eu estudiei no instituo lingua galega as cousas cambiaron bastante.
-Finalmente só quero dicir que non creo que o galego precise aproximarse ó portugués, castelán e nin sequera ás formas cultas latinas porque do que si estou convencido e de que o galego ten identidade propia, simplemente trátase de darlle un carácter formal (motivo do meu análise e da miña crítica). 1 Saudo a todos e gracias por participar. Robert Allen Zimmerman

Anónimo dijo...

con respecto al uso del interrogante, no lo decía por ti, puesto que ni siquiera me di cuenta de que lo usabas de esa forma, y por supuesto que por comodidad hasta no pongo ni acentos.así que nada, por esa en paz.
en cuanto a lo de agir, precisamente digo que respeto opiniones y lo reitero, opiniones, creo que determinadas cosas como las vividas en campaña electoral en económicas no debieran existir pues eso no son opinones, sino actos que deben ser erradicados de la escena política actual. y no lo digo solo por ese grupo en concreto, sino tb por todos aquellos que utilizan la libertad de expresión como arma arrojadiza, sean del color y de las siglas que sean. estoy seguro, por ejemplo de que los que dejamos comentarios aquí podemos tomar algo sentados en un bar hablando de todas estas cosas sin necesidad de insultar ni gritar, y con todo el respeto que se supone debiera tener todo el mundo. dicho todo esto, en ningún caso estoy diciendo que en concreto tú hayas faltado al respeto a nadie, al contrario me alegro de poder contestar y que contestes de esta manera puesto que son cosas que enriquezen. un saludo y siento si alguien que lee mis opiniones se puede sentir ofendido, puesto que no es mi intención.

Anónimo dijo...

Que cada un fale como lle de a gana, por deus! Que mais dará galego ou castelán. Iso é sólo o medio de transmisión cando o importante é a mensaxe transmitida. As linguas non hai que coidalas ni protexelas nin perxudicalas. Simplemente van evolucionando co transcurrir do tempo.

Iso si, hai que ter coidado nas escolas. No vexo ben nin que se impoña o galego nin o castelán. A ensinanza debería de ser, na miña opinión, 50% en cada idioma para que os cativos señan bilingües.

Saudos.

Anónimo dijo...

Caro y docto amigo:
Le voy a contar algo que le sorprenderá, a buen seguro.
Por razones profesionales, residí largo tiempo en un país multilingüe (alemán, francés, italiano y romancha).
También por razones profesionales, mi círculo próximo se componía de gentes que utilizaban estas tres primeras lenguas + inglés + español.
Cuando mis colegas y yo almorzábamos juntos (un alemán, un suizo-alemán, dos franceses, dos italianos y yo, español) hablábamos en todas las lenguas, pero siempre con el mismo procesus:
- Con el primer alemán, alemán
- Con el suizo- alemán, italiano
- Con el primer francés, español.
- Con el segundo francés, francés.
- Con los dos italianos,italiano.
Tantas veces, uno de los italianos me decía quería hablar conmigo en español, pero resultaba, al cabo de un par de minutos, imposible,pues nos íbamos de modo automático al italiano.
Parecido con el suizo-italiano, con el que comenzaba, a su petición, en alemán, pero terminaba al cabo de otro minuto, en italiano.
Le cuento todo esto para que constate que la lengua no es cuestión de normativización, inmersión, imposición, ni, a veces., incluso del deseo personal, como habrá apreciado. Es, sin duda, algo tan personal que cuanto más lejos estén de su regulación las instituciones políticas, la propia sociedad las regulará de modo más eficaz y pragmático.
Lo otro, caro amigo, es, simplemente dictadura y, hasta en algunos casos, un retroceso al tribalismo.

Anónimo dijo...

caro y docto amigo. haciendo mías las palabras del anónimo presente en este blog entiendo que las lenguas evolucionan por si mismas (al igual que las personas)y que el uso de un idioma u otro está condicionado por circunstancias muchas veces más condicionantes que las voluntades de los interlocutores (en eso estoy de acuerdo con usted), ahora bien, las lenguas no evolucionan por si mismas, sin más, al igual que lo hacen las personas lo hacen las lenguas condicionadas por muchísimos factores (entre ellos el político), no está mal hechar un vistazo hacia atrás y nuestra historia reciente nos dará la respuesta: la tradición del gallego es la oral, la del uso doméstico porque durante muchos años la única lengua oficial que existía en España era el castellano de modo que a muchos se les negó el derecho a expresarse en la que era su lengua materna y uno de sus principales hechos diferenciales.
Afortunadamente esta no es la situación que se vive en la actualidad ya que nos encontramos inmersos en una fase de reconocimiento de muchas lenguas entre ellas el gallego, por lo que en está situación sería necesario no mezclar el tocino con la velocidad: el proceso normalizador no es algo genuino de la lengua gallega, ni tampoco del castellano, ni del italiano... es un fenómeno que se produce en el desarrollo evolutivo de todas las lenguas (y si conoce la lengua italiana sabrá usted mi buen amigo que en proceso de normalización de la misma se utilizó un modelo concreto de italiano como lo es el de la zona del Piamonte). Por ello lo único que es retroceso y dictadura es negarle al gallego su propio derecho a evolucionar y dotarse de una gramática e institutuciones lingüísticas de las que ya gozan otras lenguas como el castellano, el italiano, el alemán, o el inglés. Como buen conocedor de lenguas y culturas, como me consta que es, espero sepa entender que la normalización es parte del proceso evolutivo lingüístico que siguen, han seguido y seguirán todas las lenguas. 1 saludo a todos. Robert Allen Zimmerman.

Anónimo dijo...

Amigo:
Déjeme decirle una cosa.
En el pueblo donde nací y pasé parte de infancia y juventud, tenía un amigo -ya fallecido- que era maestro de enseñanza primaria.
En la época de la Dictadura, con ocasión de las visitas del Inspector de Enseñanza, éste se expresaba en español y mi buen amigo en gallego.
El cabreo del Inspector era de antología.
Era, obviamente, un galleguista en un contexto no muy favorable socialmente a la relación en gallego con instituciones y superiores.
Años más tarde -yo ausente- y ya en el la Monarquía Parlamentaria y funcionando las fórmulas autonómicas (en este caso, la Xunta), volvió a visitarle un Inspector y el diálogo entre ambos fue que el Inspector usaba el gallego y el maestro el español.
Como se puede imaginar, un cabreo inenarrable del Inspector
No le he contado una "milonga", si no un hecho real.
Concluyo: Los eufemismos "normativización", "inmersión", etc. no son más que presión política para que el pueblo reme en la dirección que quiere la clase política dominante en el momento. Ayer el español, hoy el gallego, mañana el serbo-croata.....
Ah¡ permítame Vd. discrepe respecto al origen y desarrollo de la lengua italiana: Piamonte ha sido -y es- región fuertemente "tocada" por Francia. Ejemplo claro que "nella sua vecinanza si trova il Val d'Aosta, dove si parla -e molto bene, da vero- il francese". La cuna del italiano fue la Toscana y el Lazio. Piense, caro, que no en vano Florencia y Bolonia son las ciudades en donde mejor se habla el italiano.
Por cierto...¿sabía Vd. que en Venezia,y muy especialmente en Trieste -Venezia Julia-, el dialecto tiene muchas palabras iguales que el gallego?.
¿Acaso fue por voluntad política de los Papas medievales?, ¿Por presión del Imperio Español? ¿O -todo puede ser- consecuente con la política divulgadora de la lengua por parte de la Autonomía Gallega?.
Puede, más bien, que la sociedad, el pueblo, tan pragmático haya exportado-importado vocablos que les interesase. En algunos casos, es el comercio, en otros las guerras, hasta los propios movimientos migratorios actuales.
Quede con Dios, dilecto y sabio amigo.

Anónimo dijo...

hola de nuevo. Vuelvo y revuelvo para contestar por alusiones a comentarios. Seré breve:

1)En el contexto democrático, donde rige el prinicipio de soberanía nacional, nuestros gobernantes, los que nos representan son aquellos que nosotros libremente elegimos a través del derecho a voto. Por ello separar política y evolución social es simplemente desubicación y mear fuera de tiesto.

2)Como dije que voy a ser breve y no me gusta el retoricismo barato (parece que a ud. bastante porque sigo sin entender muy bien que es lo que quiere decir con su anécdota, todos tenmos muchas y muy variopintas pero para mejor comprensión lo apropiado sería ir al grano)Normalización querido amigo, no es eufemismo, es una fase evolutiva por la que pasan todas las lenguas cuando se encuentran reconocidas y amparadas por la sociedad y por ende por el poder político (creo haberle explicado que unos.-sociedad y otros.-políticos evolucionan de forma conjunta, reitero, en los estados de derecho democráticos los ciudadanos eligen a sus representantes políticos.

3)Finalmente, creo que no me ha entendido bien con respecto al italiano; lo que yo dije en el anterior comentario es que en el proceso normalizador del mismo (que lo hubo y si no a los libros me remito) el modelo utilizado fue el de la zona del Piamonte; en ningún momento he entrado a valorar la longevidad del mismo, si era el más autóctono o no, o si tenía influencias de otras lenguas.
A modo de ejemplo y para que lo entienda, el gallego de la zona lucu-auriense puede tener más influencias del castellano por su proximidad geográfica a zonas limítrofes, pro esto no qiere decir que en un proceso de normalización éste pueda ser el gallego que sirva de base para la misma. 1 Saludo. Robert Allen Zimmerman.

Anónimo dijo...

Voy a decirle otra cosa respecto a los eufemismos.
Érase una vez un chalet bucólico al lado de un lago (Wansee) en el año 1942. Berlín.
Allí se reunían tropecientos señores: Muchos militares, bastante funcionarios y algunos hombres de leyes (estos, como habitualmente en el mundo de la política, para dar un barniz de legalidad a la tropelía).
El objeto de la reunión era "solución final al problema judio". Primer eufemismo. Querían, simplemente, liquidarlos (esto no es eufemismo).
En el procesus para la consecución del objetivo se encontraba "normativizar los procedimientos tendentes a la optimización del objetivo". Segundo eufemismo. Querían decir que nadie anduviese por libre en el asunto, incluida conciencia.
También "la exclusión en las zonas de acción aria de cualquier actividad independiente por parte de los judios". Tercer eufemismo. Nada, que ninguno tendría libertad.
Además, "la puesta en aplicación de los mecanismos necesarios para evitar el uso de jidish fuera de las zonas controladas por el judenrat". Cuarto eufemismo. Simplemente, hacer desaparecer la lengua mediante su aislamiento.
Viene esto a colación en el sentido de que viene bien a cuento cualquiera de estas cosas para entendernos. Como supongo bien conocerá, estas suaves palabras tuvieron un resultado nada suave.
La normativización, inmersión y otras zarandajas no son, en mi modesta opinión, mas que eufemismos para que ayer unos nos quisieran acojonar fácticamente con el español
y hoy otros con el gallego, en este caso, de iure. Mañana, hasta puede que por mor de la inmigración, alguien nos quiera imponer "eufemísticamente" el aymara.
Lo siento, hay que poner de vez en cuando los pies sobre la tierra y "se rendre compte" que las lenguas son un instrumento de las políticas de baja calidad. Es paradigmático el intento de la Xunta de "llevar la cultura y la lengua gallega" (¡otro eufemismo del carayo¡) a unos municipios cacereños en base a una visión histórica que -espero que en esto, al menos, coincidamos- un poco extraña (extraña= eufemismo de hilarante).
Y cierro esta controversia, por mi parte. Agradezco que me haya soportado, aunque veo que ya empieza a estar hasta los guevos de este acratilla de portal.
¡Salud, amigo¡.

Anónimo dijo...

Como esto se pone animadillo voy a cerrar yo también.
1)Este blog constituye un foro de debate abierto en el que todos podemos expresar nuestra opinión (siempre que se haga en un tono comedido y se trate de opiniones razonables.- algunas no lo son, pro hasta ahora no se ha dado el caso)

2)No me importa discrepar, el fin último de este blog es ese, por ello, porque alguien manifieste una opinión contraria a la mía no voy a acabar hasta los guevos de nadie. Me interesa mucho más la posición de aquellos que difieren de mi que la de los que piensan lo mismo; el contraste enriquece.

3)Agradezco a todo el mundo que se manifiesta en este blog su participación. Espero que vayamos aportando todos nuestro granito de arena.

4)Finalmente un sólo apunte, el partido nacional-socialista fue elegido democráticamente por el pueblo alemán. Formalmente, desde el punto de vista de la legalidad era incontestable. Simplemente se trataba de una sociedad injusta que eligió un régimen político injusto. Reafirmo así mi teoría de que política, evolución social, evolución lingüística, evolución cultural, ideológica... van unidas de la mano. Si no estoy de acuerdo con la política lingüística que se sigue en la actualidad, ya sea a nivel estatal, autonómico... las reglas del juego me permiten manifestar mi discrepancia a través del derecho a voto. Soy gallego, y en el contexto en el que me muevo no me siento de ningún modo coartado para hablar castellano o gallego (pues hablo indistintamente una y otra y me siento tan español como gallego y viceversa)

4)Por último un agradecimiento en particular a freixo por su activa participación en el blog desde que tubo constancia de su nacimiento.

1 Saudo.